İnternet’in doğuşu, soğuk savaş döneminde askeri bir ihtiyaçtan doğdu ve evrimleşerek bugün insanlık tarihinin en dönüştürücü teknolojilerinden biri haline geldi. Bu hikayenin merkezinde ARPANET (Advanced Research Projects Agency Network) adlı bir proje yer alır.
Tarihsel Arka Plan: Soğuk Savaş ve İletişim Sorunu
- 1950’ler ve 60’lar, ABD ile Sovyetler Birliği arasındaki teknoloji ve güç yarışına tanıklık etti.
- 1957’de Sovyetlerin Sputnik uydusunu fırlatması, ABD’de teknolojik üstünlük endişesi yarattı.
- Bu endişeyle, 1958’de savunma teknolojilerinde sıçrama yaratmak için ARPA (İleri Araştırma Projeleri Ajansı, bugünkü DARPA) kuruldu.
- Önemli bir sorun: Merkezi bir iletişim ağı, olası bir nükleer saldırıda tek bir vuruşla çökebilirdi. Dağıtık ve dayanıklı bir iletişim sistemine ihtiyaç vardı.
ARPANET’in Doğuşu (1969)
- Fikir Babaları: J.C.R. Licklider’ın “Galaktik Ağ” vizyonu, Leonard Kleinrock’ın paket anahtarlama teorisi, Robert Taylor’ın pratik finansmanı ve Lawrence G. Roberts’ın teknik liderliği birleşti.
- Ana Teknoloji: Paket Anahtarlama: Veriler küçük “paketlere” bölünüyor, her paket farklı yollardan hedefine iletiliyor ve hedefte tekrar birleştiriliyordu. Bu, geleneksel ve kırılgan “devre anahtarlamalı” sistemlere devrimci bir alternatifti.
- İlk Bağlantı: 29 Ekim 1969’da, UCLA‘daki bir bilgisayar ile Stanford Araştırma Enstitüsü (SRI)‘ndaki bir bilgisayar arasında ilk bağlantı kuruldu. İlk gönderilen mesaj “LOGIN” oldu, ancak sistem “LO” harflerini gönderdikten sonra çöktü. Böylece internetin ilk mesajı fiilen “LO” oldu.
- İlk Dört Düğüm: 1969 sonunda, UCLA ve SRI’ye ek olarak UCSB ve Utah Üniversitesi de ağa bağlandı. ARPANET büyümeye başladı.
ARPANET’ten İnternet’e Geçişi Sağlayan Kilit İcatlar
- TCP/IP Protokolü (1973-1974): Vinton Cerf ve Robert Kahn’ın geliştirdiği bu protokol, farklı tüm ağların birbiriyle konuşabilmesini sağlayan evrensel dil oldu. 1 Ocak 1983’te ARPANET, NCP’den TCP/IP’ye kalıcı olarak geçti. Bu tarih, gerçek “İnternet’in doğum günü” olarak kabul edilir.
- World Wide Web (WWW – 1989): İnternet (altyapı) ile Web (üst yapı) farklıdır. İnternet üzerinde bilgi paylaşımını kolaylaştıran WWW, CERN’de çalışan Tim Berners-Lee tarafından hipermetin tabanlı bir sistem olarak icat edildi. HTTP, HTML ve URL standartlarını yarattı.
- İlk Tarayıcı Mosaic (1993): NCSA’da geliştirilen grafik arayüzlü Mosaic tarayıcısı, web’in sadece akademisyenler için değil, herkes için kullanılabilir hale gelmesini sağladı.
Kronolojik Özet
- 1958: ARPA’nın kuruluşu.
- 1969: ARPANET’in ilk bağlantısı (UCLA-SRI).
- 1971: İlk e-postanın gönderilmesi (Ray Tomlinson, @ işaretini kullandı).
- 1973: İlk uluslararası bağlantı (İngiltere, Norveç).
- 1983: TCP/IP’nin benimsenmesi ve “İnternet” teriminin yaygınlaşması.
- 1989: Tim Berners-Lee’nin World Wide Web teklifi.
- 1991: İlk web sitesinin yayına girmesi.
- 1993: Mosaic web tarayıcısının piyasaya sürülmesi ve web patlamasının başlangıcı.
Sonuç
ARPANET, başlangıçtaki askeri hedeflerinin çok ötesine geçerek, açık standartlara (TCP/IP) dayalı, merkezi olmayan ve ölçeklenebilir bir ağların ağı yaratmanın temelini attı. İnternet’in doğuşu, askeri dayanıklılık ihtiyacı, akademik işbirliği arzusu ve özgür fikir alışverişi gibi faktörlerin bir bileşimiydi. ARPANET’in mirası, bugün dünyayı saran ve modern yaşamın hemen her alanını dönüştüren bu küresel iletişim ağının temel taşı olmaya devam ediyor.
